ΔΟΜΗΣΗ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΝΟΜΩΝ

Το Κτίριο αποτελεί το «Κέλυφος του Ανθρώπου» και κατασκευάζεται με στόχο την προστασία του

Από τα πολύ παλιά χρόνια, καθώς οι συνθήκες ευνοούσαν μια εγγύτερη, πιο εσωτερική σχέση του ανθρώπου με τη Φύση, αφού μάλιστα η επιβίωσή του βρισκόταν σε άμεση συνάρτηση με αυτήν[1], αναπτύχθηκε μέσα του ο Σεβασμός προς τις Ενέργειες και Δυνάμεις της Φύσεως, τις οποίες και θεοποίησε. Η δόμηση γινόταν με βάση την παρατήρηση και εμπειρικοβιωματικά, με υλικά από φυσικούς πόρους ανανεώσιμους, ανακυκλώσιμα ή βιοαποικοδομήσιμα και, εκτός ελάχιστων εξαιρέσεων, μη τοξικά, αλλά, η γνώση αυτή χάθηκε ή απωθήθηκε, καθώς ο τεχνολογικός τρόπος ζωής και το κυνήγι μόνο υλικών αγαθών, απομακρύνε τον άνθρωπο από τη ‘γήινη μήτρα’ του.

Είναι γνωστό ότι σε αρχαία ιερά βιβλία υπάρχει η προτροπή, κατά τη σχεδίαση ενός κτίσματος, να γίνεται η τοποθέτηση στο χώρο κατά τρόπο τέτοιο, ώστε να επιτυγχάνεται η «αξιοποίηση των ιδιοτήτων του Φυσικού Νόμου», καθώς η ορθή σχεδίαση μπορεί να επιφέρει ‘τάξη’, δηλαδή αρμονία, ισορροπία και «οικονομία» των φυσικών πόρων, ενώ η μη ορθή αταξία.

Οι έννοιες της ισορροπίας και της αρμονίας αποτελούσαν δύο από τις βασικότερες πεποιθήσεις των αρχαίων Ελλήνων. Επίσης, αποτελούν θεμελιώδεις αρχές του ‘φενγκ σουι’ σχετικά με την οικοδόμηση, προσανατολισμό, διαρρύθμιση και διακόσμηση των κτιρίων και των πόλεων.

Η Αρχιτεκτονική και η Πολεοδομία της Αρχαίας Ελλάδος και όχι μόνο, είναι επιπλέον ένα τρανό δείγμα ιερής γεωμετρίας[2]. Τα μνημεία της Ακροπόλεως, του Μαντείου των Δελφών, το περίφημο θέατρο της Επιδαύρου, η πόλη των Αθηνών, κ.ά. κτίσθηκαν σύμφωνα με τις επιστήμες της γεωγνωσίας και της τοπολογίας, ενώ έχει ληφθεί υπόψη η λειτουργικότητα και η αισθητική των πόλεων και των κτιρίων, καθώς και η έννοια της «οικονομίας» με πρώτη διδάξασα την ίδια τη Φύση.

Τόσο τα κτίρια της Κλασικής Περιόδου, αλλά και οι αρχαιολογικοί χώροι, οι βυζαντινοί ναοί και τα νεοκλασικά κτίρια, μα και τα κτίρια της παραδοσιακής ανώνυμης αρχιτεκτονικής, κτισμένα με κάποια κανονικότητα και συμμετρία, συνήθως ακολουθώντας το θεϊκό σχήμα ‘π’, είτε σε κάτοψη είτε σε όψη, ψηλοτάβανα και με παράθυρα επιμήκη, στρογγυλεμμένες γωνιές στα ταβάνια και στους τοίχους, καθώς και αποτμήσεις στα ανοίγματα, που επιτρέπουν την απευθείας και όχι τη μέσω αντανάκλασης είσοδο στο καθαρό Φως, δηλαδή στον άλλο θεϊκό αριθμό ‘φ’, μας κάνουν να νοιώθουμε μιαν άλλη ποιότητα και ανάταση, μια ‘προς τα άνω θεώρηση’, καθώς η Κοσμική ενέργεια ‘ρέει’ απρόσκοπτα μέσα από ιδεατούς διαδρόμους-κανάλια σχήματος λημνίσκου, δηλαδή του απείρου, ενώ προβάλλεται ταυτόχρονα ο κεντρικός στόχος του ΕΙΝΑΙ και όχι του φαίνεσθαι.

Σήμερα, δειλά-δειλά, έχει αρχίσει να ξαναχρησιμοποιείται η Tοποθεραπεία, μια προαιώνια τεχνική γνωστή σε πολλούς αρχαίους λαούς, σχετικά με την επιλογή του τόπου δόμησης και τη διαμόρφωση της κατοικίας μας σε πηγή αρμονίας και αναζωογόνησης. Η Τοποθεραπεία λαμβάνει υπόψη της πολλές λεπτομέρειες στο σχεδιασμό: το χώρο, το φως, τις πόρτες, τα παράθυρα, τα χρώματα των τοίχων και του πατώματος. Όλα πρέπει να αποτελούν μια ενότητα. Οι γραμμές, οι μορφές και τα χρώματα πρέπει να έχουν ως αποστολή, σε συνεργασία με τα υλικά, τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος χώρου ανοιχτού, όχι στενόχωρου, και ταυτόχρονα προστατευτικού.

Αν λάβουμε υπόψη ότι οι πιο πολλοί άνθρωποι ζουν τον περισσότερο χρόνο της ζωής τους κλεισμένοι σε 4 τοίχους, με πάνω από το 1/3 του σε χώρους εργασίας και περίπου το 1/2 στο σπίτι, κι ένα τρίτο αυτού του χρόνου στο υπνοδωμάτιο, ο ‘χώρος’ και ιδιαίτερα το σπιτικό μας, είναι το κεντρικό σημείο της ζωής μας και θα πρέπει να εναρμονίζεται με το βασικό σκοπό της ζωής μας.

Αν ο χώρος και η διαρρύθμιση του κτιρίου αποτελούν μία και μοναδική ενότητα, αν οι μορφές και τα χρώματα ακτινοβολούν αρμονία κι αν τα υλικά είναι φυσικά, το θετικό αυτό κλίμα επηρεάζει τους κατοίκους του χώρου και προάγει την ευεξία και την καλή υγεία. Στενοί χώροι, μη καλά φωτιζόμενοι και αεριζόμενοι, σκληρές γωνίες, μη φυσικά χρώματα, αναθυμιάσεις από χημικά χρώματα και υφάσματα, συσσωρρεύουν αρνητικές ενέργειες.

Στις μέρες μας, η διαρρύθμιση σχεδιάζεται κατά κανόνα με βάση το κέρδος ή γνωστικά με τη χρήση αυστηρών γεωμετρικών μορφών και ανόργανων υλικών, παρόλο που η Φύση μας δείχνει καθημερινά πόσο φωτίζουν την ψυχή μας οι οργανικές μορφές και τα φυσικά υλικά. Δύσκολα ζει κανείς στην πόλη τις ίδιες στιγμές ευτυχίας που ζει έξω στη φύση, όπου οι γραμμές δεν είναι ξερές και απειλητικές, αλλά κυλούν αρμονικά και ακτινοβολούν θετικές δονήσεις.

Ο Φρανκ Λόιντ Ράιτ, ο Γκάουντι, κ.ά., ήδη στο 1ο ήμισυ του προηγούμενου αιώνα πίστευαν στην «οργανική αρχιτεκτονική», η οποία ορίζεται από το περιβάλλον, τα υλικά, το χαρακτήρα και τις συγκεκριμένες ανάγκες του χρήστη, ενώ το κτίριο θεωρείται ως ένας ενιαίος οργανισμός, όπου όλα είναι αλληλένδετα όπως στη Φύση.

Σήμερα, ακόμα και με τους περιορισμούς που επιβάλλει ο ‘μίζερος’ Γ.Ο.Κ.[3], αρκετά μπορούν να γίνουν προς την κατεύθυνση αυτή, αρκεί να μην είμαστε κι εμείς μίζεροι και να θυσιάσουμε την ποιότητα στο βωμό της ποσότητας. Ας μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για τον Οίκο μας, την Εστία μας ή το χώρο δουλειάς μας, όπου καλούμαστε να δημιουργήσουμε.

Σαν λύση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα τόσο ο άνθρωπος, όσο και ο Πλανήτης με όλα τα έμβια όντα του εξαιτίας της ανθρώπινης εγωκεντρικής στάσης (υπερεκμετάλλευση των πολλών από τους λίγους, αλόγιστη χρήση πλουτοπαραγωγικών πηγών Πλανήτη), η μόνη σωτήρια πρόταση σε ότι αφορά στο δομημένο περιβάλλον, είναι η στροφή προς μια Ολιστική Αρχιτεκτονική[4], που να αντιμετωπίζει διαχρονικά σε πλανητικό επίπεδο & σε διαλεκτική αρμονία τον άνθρωπο και τα υπόλοιπα έμβια όντα, καθώς και το δομημένο, το φυσικό & το πολιτισμικό περιβάλλον σαν ΕΝΙΑΙΟ ΣΥΝΟΛΟ, στο πλαίσιο μιας «Αξιοβίωτης Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης» (INTEGRATED WORTH-LIVING DEVELOPMENT).

Σαν ο κορυφαίος της πυραμίδας και ορισμένος άνωθεν ως ο υπεύθυνος για τη εξέλιξη, ευημερία και ευδαιμονία όλων των υπόλοιπων όντων του πλανήτη, ο άνθρωπος καλείται να το κάνει άμεσα πράξη.

Στο πλαίσιο αυτό και σ΄ ότι αφορά στον κτιριακό τομέα, τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί η τάση για την οικοδόμηση βιοκλιματικών-βιοοικολογικών κτιρίων[5], η μελέτη και κατασκευή των οποίων θα πρέπει να γίνεται όχι μόνο με βάση την εξοικονόμηση ενέργειας και τα «καθαρότερα υλικά», αλλά και το σύνολο των πιο πάνω αρχών.

——————————————————————————–

[1] τροφή, ένδυση, ενέργεια, υλικά για να δομήσει τον οίκο του, είτε πρόκειται για τον προσωπικό του οίκο, είτε για τον Οίκο όπου γίνεται η λατρεία του ανώτερου Όντος

[2] χρυσοί άρρητοι αριθμοί π & φ, ακολουθία Fibonacci, κ.ά. πάνω στα οποία στηρίζεται η δομή όλων των όντων, ενεργειακά κανάλια LEY LINES που μεταφέρουν στη Γη πληροφορίες και ζωτική ενέργεια, πάνω στα οποία κτίσθηκαν πολλά αρχαία ιερά, κ.ά.

[3] Γενικός οικοδομικός κανονισμός

[4] Ως ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ θα μπορούσαμε να ορίσουμε την Αρχιτεκτονική που δίνει στον επισκέπτη την αίσθηση της «αφθονίας», της αρμονίας και της ισορροπίας, γίνεται ένα με τον περιβάλλοντα χώρο του, σέβεται όλα τα έμβια και μη όντα και κατά το σχεδιασμό και την υλοποίηση λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές ανάγκες των χρηστών, την ιδιωτικότητα, ανάπαυση και ηρεμία, τη σωστή χωροθέτηση, τις μορφές και τη διαρρύθμιση, τις θείες αναλογίες και τη ροή της Κοσμικής Ενέργειας, έτσι ώστε να παράγονται θετικές δονήσεις, ενώ χρησιμοποιεί σαν εργαλεία για εξοικονόμηση ενέργειας και καλό μικροκλίμα το σωστό προσανατολισμό και τα παθητικά κυρίως συστήματα, υλικά οικολογικά, επιτόπια και κατά το δυνατόν φυσικά και εξουδετερώνει με διάφορες θεμιτές τεχνικές τις τυχόν επικίνδυνες ακτινοβολίες, προβάλλοντας ταυτόχρονα το ΕΙΝΑΙ και όχι το φαίνεσθαι

[5] θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθούμε στα υπόσκαφα κτίρια που απαντώνται στη Σαντορίνη και αλλού, καθώς αποτελούν υποδείγματα βιοκλιματικής δόμησης

«Η μόλυνση του Περιβάλλοντος ξεκινά από μέσα μας. Δεν αυτοκτονεί η Φύση…αλλά εκτελείται από μας. Τα ζώα, τα δέντρα, οι θάλασσες είναι όλα αθώα. Οι ένοχοι είμαστε εμείς. Μας έλειψε ο σεβασμός προς την ιερότητα του κόσμου που μας περιβάλλει. Η κατανόηση και η αγάπη προς το μεγαλείο της Δημιουργίας» Νικηφόρος Βρεττάκος

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, (Π.Ο.Υ.), το 30% των κτιρίων παρουσιάζουν προβλήματα εσωτερικής ρύπανσης, ενώ σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, το 20% του πληθυσμού υποφέρει από άσθμα ή αλλεργίες εξαιτίας της ρύπανσης του εσωτερικού αέρα. Από Έρευνα που διενεργήθηκε από το Πανεπιστήμιο Αθηνών σε 2.000 κτίρια της ελληνικής Επικράτειας, πάσης φύσεως, διαπιστώθηκε ότι στο 70% των κτιρίων υπάρχει ένας τουλάχιστον ρύπος πάνω από τα ανεκτά όρια. Σημειωτέον ότι ο κτιριακός τομέας καταναλώνει το 36% των ενεργειακών πόρων & ευθύνεται σήμερα για το 40% των συνολικών εκπομπών CO2 Οι Παράγοντες που συμβάλλουν στη δημιουργία indoor ρύπανσης είναι: Α) Η Ατμοσφαιρική Ρύπανση B) Διάφοροι Χημικοί ρυπαντές & Βιολογικές Παράμετροι του εσωτερικού του κτιρίου Γ) Η Σκόνη, τα ακάρεα-μύκητες-μικροοργανισμοί/ Ο καπνός/ Οι αέριοι βιομηχανικοί ρύποι και σκόνες Δ) Οι Ακτινοβολίες (Τεχνητή/ Φυσική) Η Ρύπανση των Πόλεων και κατ’ επέκταση των κτιρίων οφείλεται κατά κύριο λόγο στη ΧΩΡΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Μεταπολεμικά, λόγω των καταστροφών της υπαίθρου και της ανεργίας, αλλά και της αναζήτησης καλύτερων εξυπηρετήσεων είχαμε μετακίνηση των πληθυσμών προς τα μεγάλα αστικά κέντρα. Η Αύξηση του πληθυσμού είχε σαν αποτέλεσμα τις αυξημένες Ανάγκες στέγασης, που καλύφθηκαν, αφενός με Ανάπτυξη των κτιρίων καθ’ ύψος για την Ομαδική στέγαση σε πολυώροφα κτίρια, κυρίως με το Σύστημα της Αντιπαροχής και αφετέρου την Παράνομη-Αυθαίρετη Δόμηση, με συνεπακόλουθα τη συσσώρευση μεγάλων μαζών σε μικρή έκταση και κακοσχεδιασμένα κτίρια αντίστοιχα. Σημειωτέον ότι το δομημένο περιβάλλον είναι αποτύπωμα του κοινωνικοοικονομικού γίγνεσθαι. Η Εκμετάλλευση της ΦΥΣΗΣ με την Αλόγιστη χρήση της Τεχνολογίας & η κατασπατάληση των φυσικών πόρων με ρυθμό ταχύτερο από τη δυνατότητα ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ, λόγω της άγνοιας, της αδιαφορίας, του εγωκεντρισμού μας και της κερδοφορίας από τη γεωπρόσοδο, οδήγησε σε ένα Πολιτισμό που κατάντησε «βρικόλακας» (Ντ. Μακ Τάγκαρτ, Βραβείο Ωνάση 1991). Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία ρυπογόνων απόβλητων πολλαπλάσιων αυτών που μπορεί να μεταστοιχειώσει η πόλη. Δυστυχώς, δε διδαχτήκαμε ούτε από τον Ξενοφώντα για ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ των ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ, ούτε από την ίδια τη ΦΥΣΗ για Οικονομία της Eνέργειας. Οι ολοένα αυξανόμενες ανάγκες για στέγαση, κίνηση, θέρμανση, ψύξη, φωτισμό, κλπ., οδήγησε στη χρήση μεγάλων ποσοτήτων ενέργειας, που αντλήθηκαν από τα ορυκτά καύσιμα, με πολλά οικτρά αποτελέσματα, όπως οι Πόλεμοι για το πετρέλαιο, η αύξηση των τιμών των καταναλωτικών προϊόντων, η ρύπανση του εσωτερικού αέρα των κτιρίων, οι δραματικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις λόγω του εκλυόμενου διοξειδίου του άνθρακα και της δημιουργίας ακραίων καιρικών φαινόμενων, που ήδη βιώνουμε, (αύξηση θερμοκρασίας, ανύψωση στάθμης θάλασσας, πλημμύρες, καταστροφή βιοτόπων, εξαφάνιση ειδών πανίδας & χλωρίδας, κλπ.) Σημειωτέον ότι οι συγκεντρώσεις «διοξειδίου του άνθρακα» σε συνδυασμό με: -τα αιωρούμενα σωματίδια από το εξωτερικό περιβάλλον -τις οργανικές πτητικές ουσίες από τα υλικά -το κάπνισμα, δημιουργούν ΚΟΚΤΕΪΛ επικίνδυνο για την υγεία, ενώ θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι Η ΜΟΛΥΝΣΗ ΔΕ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΣΥΝΟΡΑ. Επιπλέον, η αδυναμία κάλυψης της ζήτησης σε υλικά από τις φυσικές πηγές, οδήγησε στην παρασκευή βιομηχανοποιημένων συνθετικών υλικών, που, αφενός, εκπέμπουν ρυπογόνες ουσίες και, αφετέρου, καταναλώνουν πολλή ενέργεια κατά τη διαδικασία παραγωγής τους. Σήμερα, χρησιμοποιούμε δυστυχώς άκρως επικίνδυνα για την υγεία ΥΛΙΚΑ: -Μονώσεις από πίσσα – ουρεθάνες – ίνες ύαλου – αμίαντο – αλκαλοειδή -Δάπεδα, Μοκέτες, Ψευδοροφές, Ταπετσαρίες από συνθετικά υλικά -MDF & Μοριοσανίδες με επικίνδυνες κόλλες -Χρώματα & Λάκες με αλειφατικές ή πετροχημικές ενώσεις – βενζινοδιαλύτες συνθετικές ρητίνες – οργανικούς διαλύτες – τοξικά εντομοκτόνα -Σωλήνες από μολύβι, αμιαντοτσιμέντο ή PVC -Καρκινογόνους λαμπτήρες φθορίου ή ιωδίου -Κλιματιστικά Γίνεται χρήση Μονωτικών υλικών όπως επιβάλλει ο Κανονισμός Θερμομόνωσης, δηλαδή ποσοτικά, αλλά όχι ποιοτικά, καθώς τα χρησιμοποιούμενα υλικά δημιουργούν αδιαπέραστο στρώμα που δεν επιτρέπει την ανανέωση του εσωτερικού αέρα. Το κτίριο δεν ανασαίνει & μαζί του βαριανασαίνουν/αργοπεθαίνουν οι ένοικοι. Επιπλέον, δεν ανοίγουμε τα παράθυρα για να αερίσουμε το χώρο μας, επειδή πληρώνουμε πανάκριβα τον κλιματισμό ή επειδή δεν μπορούμε (γυάλινα κτίρια) και εγκλωβίζουμε το ραδόνιο και όλες τις άλλες ρυπογόνες ουσίες που εκπέμπουν τα υλικά, ο κλιματισμός και το τσιγάρο. Σημειωτέον, ότι στους κλειστούς χώρους δαπανάμε το 80% της ζω