ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΝΟΣ 16, ΠΛΑΚΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΕΡΕΩΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Για τη στερεωτική αποκατάσταση του μνημείου, η Οριστική μελέτη προέβλεπε σε γενικές γραμμές, αφενός την αποκατάσταση-ενίσχυση των τοιχοδομών με καθολικά ενέματα ομογενοποίησης και μανδύες πεταχτής τσιμεντοκονίας ή gunite (εξωτερικά & εσωτερικά αντίστοιχα) στην ανωδομή και οπλισμένου σκυροδέματος στη θεμελίωση, και αφετέρου, τη διαμόρφωση ισχυρών κατά το δυνατόν διαφραγμάτων σε όλα τα επίπεδα, με την κατασκευή σενάζ στις στάθμες των πατωμάτων, σύνδεση της ακραίας και των δύο πρώτων εσωτερικών δοκών με ντίζες ή σιδηρογωνιές για την δημιουργία άκαμπτου δίσκου και την αντικατάσταση στέγης και πατωμάτων με την χρήση σύνθετου ξύλου.

Λόγω :

1ον) των προβλημάτων που προέκυψαν από το σεισμό της 7ης Σεπτεμβρίου 1999, όπως κατάπτωση μεγάλου τμήματος του παράσπιτου, (συμπληρωματική τεχνική έκθεση 11/ 7/ 2000),

2ον) εδαφικού υλικού θεμελίωσης παράσπιτου κατώτερου ποιοτικά απ’ ό,τι αρχικά είχε εκτιμηθεί και ληφθεί υπόψη κατά την σύνταξη της μελέτης (πρόκειται για μπαζώματα – χαλαρές ανθρωπογενείς αποθέσεις που εκτείνονται σε μεγάλο βάθος, με υπόβαθρο που δεν μπόρεσε να ανιχνευθεί),

3ον) πολύ κακής ποιοτικά τοιχοποιίας με ανύπαρκτο συνδετικό κονίαμα, (πρόκειται ουσιαστικά για ξερολιθιά), διαπίστωσης που έγινε στη φάση αποκατάστασης του μνημείου και μετά την καθαίρεση των επιχρισμάτων,

4ον) πρωτοκόλλου ετοιμορροπίας που συνέταξε μετά τον καταστροφικό σεισμό της 7ης Σεπτεμβρίου 1999 το αρμόδιο Πολεοδομικό Γραφείο,

έγινε επανεκτίμηση των προτεινόμενων επεμβάσεων και, σύμφωνα με τα νέα δεδομένα και συνθήκες, κρίθηκε απαραίτητo να γίνουν συνολικά οι ακόλουθες εργασίες :

  • Ανακατασκευή του τοίχου του παράσπιτου που έχει καταρρεύσει. Στο μεν ισόγειο, ανάκτιση με αργολιθοδομή και σενάζ στη στάθμη του πατώματος, στο δε όροφο με διαζωματική τοιχοποιία, σύμφωνα με τα Σχέδια Λεπτομερειών Λ-19, Λ-19α, Λ-19β. Η αργολιθοδομή με χρήση των παλαιών λίθων και συμπλήρωση με νέους και καλή εμπλοκή και διαμπερείς λίθους και πεταχτή τσιμεντοκονία, για να μη διακοπεί η συνέχεια του μανδύα.
  • Ανάκτιση ετοιμόρροπου τμήματος εσωτερικής παρειάς λιθοδομής νοτιοδυτικού τοίχου, (βλέπε Σχ. 130C), σύμφωνα με ΛΕΠΤ. Λ-10, με τη χρήση παλαιών λίθων και συμπλήρωση με νέους.
  • Πλαγιοενισχύσεις θεμελίωσης (Σχ. 128Β), με μανδύες οπλισμένου σκυροδέματος, σύμφωνα με ΛΕΠΤ. Λ-01 και Λ-02.
  • Κατασκευή τοιχίων και πλάκας επί εδάφους με οπλισμένο σκυρόδεμα C16/20, περιμετρικά του υπογείου του παράσπιτου, σύμφωνα με Σχ. 128Β και ΛΕΠΤ. Λ-04 και Λ-05.    
  • Καλός και βαθύς καθαρισμός των μεταξύ των λίθων αρμών με εργαλεία χειρός (ματσακόνια, κλπ), αεροβολή και υδροβολή, αφαίρεση σαθρών και αποκολλημένων κονιαμάτων και Βαθύ αρμολόγημα με υλικό ταχείας αναπτύξεως αντοχής, (SPEEDCRETE) και ίνες πολυπροπυλενίου Polyfibre. και λιθοσυρραφή κατά μήκος των ρηγματώσεων και αποκολλήσεων, (ΛΕΠΤ. Λ-09α & Λ-09β), τοποθέτηση σωληνίσκων ενεμάτων σε ρομβοειδή κάνναβο 0.50 μ. καθώς και κατά μήκος των ρηγματώσεων-αποκολλήσεων (Λ-07, Λ08) και διαμόρφωση των φωλεών στερέωσης των πλεγμάτων με αφαίρεση μικρών λίθων (τσιβικιών) από τη λιθοδομή.
  • Διάνοιξη αυλάκων και κατασκευή οριζόντιου διαζώματος (σενάζ) στη στάθμη των πατωμάτων
  • Διαμόρφωση φωλεών πατοδοκών, τοποθέτηση οπλισμού διαζωμάτων και κλωβών οπλισμού φωλεών
  • Τοποθέτηση πλεγμάτων μανδυών, βλήτρων και πρόσθετου οπλισμού λαμπάδων, γωνιών, πρεκιών, σύμφωνα με ΛΕΠΤ. Λ-11, Λ-12, Λ-13, Λ-14 και σκυροδέτηση διαζωμάτων.
  • Τοποθέτηση ξύλινων πατοδοκών από σύνθετη ξυλεία διαστάσεων 9 x 16.8, με εγκάρσια τμήματα δοκών για τη δημιουργία εσχάρας ακαμπτοποίησης πατώματος (βλ. ΛΕΠΤ. Λ-20).
  • Εφαρμογή πεταχτής τσιμεντοκονίας στο εξωτερικό του κτιρίου μέγιστου πάχους 5εκ. με πλέγμα Τ196.
  • Εφαρμογή Gunite στο εσωτερικό πάχους 7εκ. με πλέγμα Τ196.
  • Ανακατασκευή στέγης σύμφωνα με το Σχέδιο C132B  και τις ΛΕΠΤ. Λ-23α, Λ-23β.

Οι εργασίες καθαρισμού των τοιχοδομών από τα επιχρίσματα και τα σαθρά και αποκολλημένα κονιάματα έγιναν μετά προσοχής και κατά τμήματα με άμεση εφαρμογή βαθ. αρμολογήματος, λόγω μεγάλης επικινδυνότητας με τσιμεντοειδές ταχείας αναπτύξεως αντοχής και ίνες πολυπροπυλενίου, παρά το γεγονός ότι εφαρμόζονται περιμετρικοί αμφίπλευροι μανδύες και καθολικά ενέματα, εργασίες που σε άλλα μνημεία θα θεωρούντο υπερεπαρκείς, προκειμένου να μην τεθούν εν κινδύνω λόγω της ετοιμορροπίας, τόσο το ίδιο το κτήριο, όσο και οι εργαζόμενοι και διερχόμενοι.

Το ενδιάμεσο σενάζ κατασκευάστηκε με «χάντρωμα» αύλακας στη μία πλευρά του τοίχου πρώτα και εν συνεχεία στην άλλη, μετά τη σκυροδέτηση της πρώτης. Οι αύλακες οπλίσθηκαν με διαμήκη οπλισμό 4Φ12, κλειστούς συνδετήρες Φ8/40 και φουρκέτες Φ8/40. Η εξωτερική αύλακα με φουρκέτες-συνδετήρες με αναδιπλούμενα σκέλη, προκειμένου εξωτερική και εσωτερική αύλακα να συνδεθούν μεταξύ τους, (ΛΕΠΤ. Λ-19). Όπου η αφαίρεση των λίθων ήταν αδύνατη ή επικίνδυνη, (διαμπερείς λίθοι, κλπ), η διάνοιξη προβλεπόταν να γίνει με τη μέθοδο της θερμικής λόγχης, η οποία όμως δεν εφαρμόστηκε. Η διάνοιξη των αυλάκων έγινε τμηματικά και τα διανοιγόμενα τμήματα  σκυροδετούντο άμεσα. Όπου κρίθηκε σκόπιμο έγιναν υποστυλώσεις, αντιστηρίξεις, στερεώσεις. 

Στους λαμπάδες όλων των ανοιγμάτων τοποθετήθηκε πρόσθετος κατακόρυφος οπλισμός 2Φ14.

Τα άκρα των πεσών Κ3 – Κ9, μετά την καθαίρεση της ενδιάμεσης λιθοδομής για τη δημιουργία ανοίγματος, διαμορφώθηκαν σε στύλους από οπλισμένο σκυρόδεμα C16/ 20 (ΛΕΠΤ. Λ-15), ενώ ο πεσσός Κ10 ενισχύθηκε με σιδηρογωνιές και λάμες σύμφωνα με την ΛΕΠΤ. Λ-16.

Στους λαμπάδες όλων των ανοιγμάτων έγινε πεταχτή τσιμεντοκονία πάχους μέχρι 4 εκ., προκειμένου να μην αλλοιωθούν οι παλαιές διαστάσεις των κουφωμάτων. Για τον λόγο αυτό, στην περιοχή των λαμπάδων τοποθετήθηκε πλέγμα Τ139 και όχι Τ196, επειδή το Τ139 έχει μικρότερο πάχος και κάμπτεται ευκολώτερα.          

Το πάχος του gunite μειώνεται ελαφρώς και σταδιακά προς τα επάνω, προκειμένου να φθάσει περίπου στο πάχος που είχε παλαιά ο σοβάς, έτσι ώστε να μη χρειασθεί να γίνουν παρεμβάσεις στις οροφογραφίες, ή να γίνουν οι λιγότερες δυνατές κατά μήκος του περιγράμματός τους και στο βαθμό που δεν  επηρεάζεται ο ζωγραφικός διάκοσμος.

Οι εργασίες καθαίρεσης των λιθοδομών για την δημιουργία νέων ανοιγμάτων έγινε με τη δέουσα προσοχή και μετά από τις απαραίτητες στερεώσεις της λιθοδομής, υποστυλώσεις και αντιστηρίξεις.

Επιπλέον, έγιναν οι ακόλουθες μικροεργασίες :

-Στεγάνωση κενού μεταξύ μεταξύ αντηρίδας και τοίχου με τη χρήση ειδικού υλικού για την παράλληλη απομόνωση των δύο στοιχείων για αποφυγή δημιουργίας κριού.

-Κατασκευή δοκών από οπλισμένο σκυρόδεμα C16/ 20 30/ 60 – 4Φ14 κάτω – 2Φ14 άνω, σύμφωνα με τα Σχέδια, για την έδραση των τοίχων του Α! ορόφου. 

-Ανάρτηση Οροφογραφιών

Θα γίνει με ειδικά άγκιστρα που θα αναρτηθούν από τις παρειές των Πατοδοκών και από τους ελκυστήρες των ζευκτών της Στέγης, σύμφωνα και με τις οδηγίες των Συντηρητών του ΥΠ.ΠΟ.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1.-Χάρτης της Βενετίας , 1964
2.-Διακήρυξη του Άμστερνταμ , 1975
3.-Σύμβαση της Γρανάδας , 1985
4.-Συστάσεις Διεθνούς Συνεδρίου ICCROM-IZIIS , Γιουγκοσλαβία 1985   
5.-Κατευθυντήριες Προδιαγραφές Έργων Βλαμμένων από Σεισμό , Υ.Δ.Ε. 1978
6.-Συστάσεις για επισκευές κτιρίων βλαμμένων από σεισμό, Ε.Μ.Π. 1978
7.-Επισκευή ζημιών από σεισμούς σε κτίρια , Α.Π.Θ. 1978
8.-Σχέδιο κανονισμού για τον υπολογισμό κτιρίων από Τοιχοποιία , Υ.Δ.Ε./ Ε.Μ.Π
9.-Σχέδιο Kανονισμού για τον Yπολογισμό κτιρίων από Τοιχοποιία ,
Υ.Δ.Ε./Ε.Μ.Π. (Ερευνητικό πρόγραμμα Ε.Ω.Σ.)
10.-Επισκευές , Ενισχύσεις, Παραδείγματα Διαστασιολόγησης Τ.Ε.Ε. 1987
11.-Εφαρμοσμένη Έρευνα στις Ενισχύσεις Τοιχοποιίας , ΥΠ.ΠΟ./ Ε.Μ.Π. 1989
12.-Conservation of Historic Buildings , B. Fielden
13.-Practical Building Conservation , Εnglish Heritage Technical Handbook , Ashurst
14.-Η εφαρμογή της Αντισεισμικής Θεωρίας εις τον Υπολογισμόν και την Κατασκευήν , 1956 , Μ. Σωτηριάδης
15.-Η Στατική και Δυναμική Αντισεισμική Θεωρία και η Εφαρμογή της στην Πράξη , Αθήνα 1969 , Ηλίας Κοσμόπουλος
16.-Η Μηχανική της Τοιχοποιίας , Αθήνα 1986 , Θ.Π. Τάσιος
17.-Επιτόπου Αποτίμηση της Αντοχής των Υλικών της Τοιχοποιίας Σεμινάριο Ε.Ο.Κ. / C OM E T Τ/ Ε.Μ.Π. , 1991 , Θ.Π. Τάσιος
18.-Αντισεισμικά Κτίρια , Γενική Διάταξη / Κατασκευαστικές Λεπτομέρειες , Σπυρόπουλος – Καραβεζύρογλου
19.-Μελέτη Αποκατάστασης Μνημείων και Συνόλων , 1992 , Δανιήλ Ορφανουδάκης
20.-Εφαρμογή στην Δόμηση – Τεχνική Επιθεώρηση 1986
21.-Τεχνικογεωλογικός – Γεωτεχνικός Χάρτης , Σαμπατακάκης
22.-Μελέτη Ροτόντας , Υ.Α.Σ.Β.Ε. , Θεσσαλονίκη 1980
23.-Οι στέγες στην Οικοδομή , Αθήνα 1984 , Π.Ιωαννίδης
24.-Βλάβες Δομικών Εργων ,Τόμοι Ι , ΙΙ , Rybicki
25.-Σιδηρά Δομικά Έργα , Αντ. Κωστέα , Τ.Ε.Ε.
26.-Les Charpentes en Bois , Yves Gasc-R. Delporte , Editions Eyrolles
27.-Οικοδομική : Τοιχοποιίαι & Συναφείς Κατασκευαί , Πατώματα , Ξύλιναι Χονδροκατασκευαί , Κυπριανού Μπίρη , 1961
28.-Il Restauro Delle Construzioni in Muratura / Problemi Metodologici e Tecniche di Consolidamento , 3 Corso ASSIRCCO Paolo Marconi , 1980
29.-International Course on Structural Consolidation of Ancient Buildings Leuven , Belgium , 1986
30.-Restauration et Reutilisation des Monuments Anciens , Techniques Contemporaines , Georges Duval , Mardaga 
31.-Το Χρονικό των Σεισμών της Ελλάδας, Π. Σπυρόπουλος , εκδ. Δωδώνη 1998 .
32.-Οι Σεισμοί της Ελλάδας, Β. Παπαζάχου, Κ. Παπαζάχου.
33.-Αtlas of Isoseismal Maps ofr strong shallow earthuqakes in Greece nad surrounding area (426BC-1995), Papazachos B.C., Papaioannou Ch.A., Papazachos C.B., Savvaidis A.S. 
34.-Αποκατάσταση τριών διατηρητέων μνημείων ιδιοκτησίας ΥΠ.ΠΟ. , Ευαγγελία Βαρουτά-Φλώρου , Τεχνική Περιοδική Έκθεση ΥΠ.ΠΟ. , Αθήνα 1984
35.-Περί των Μνημείων της Νεώτερης Ελλάδας , Ευαγγελία Βαρουτά-Φλώρου , Πρακτικά Συνεδρίου “ο Όλυμπος στους αιώνες” , Ελασσόνα 1996